Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Images

Bào chế đông dược là quy trình đòi hỏi người thực hiện phải có nhiều kiến thức chuyên môn cao cũng như kinh nghiệm thực tiễn mới có thể thực hiện được. Bởi bạn phải biết được từng dược tính của mỗi loại thảo dược có trong bài thuốc đó ra sao?

Bào chế đông dược là quy trình đòi hỏi người thực hiện phải có nhiều kiến thức chuyên môn cao cũng như kinh nghiệm thực tiễn mới có thể thực hiện được. Bởi bạn phải biết được từng dược tính của mỗi loại thảo dược có trong bài thuốc đó ra sao? Và sử dụng kết hợp các loại thảo dược đó với nhau ra sao mới thật sự tốt và không gây nguy hiểm đối với người sử dụng. Bài viết sau đây, Trường Cao Đẳng Công Nghệ Y - Dược Việt Nam sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình để có thể bào chế ra đông dược nhé.

Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Bào chế đông dược là quy trình đòi hỏi người thực hiện phải có nhiều kiến thức chuyên môn cao cũng như kinh nghiệm thực tiễn mới có thể thực hiện được.

Khái niệm về bào chế Đông dược là gì?

Images

Bào chế Đông dược còn được biết hiểu là có thông qua các loại thảo mộc, thảo dược từ thiên nhiên, con người sẽ sử dụng các phương pháp cơ học và lý hóa để thay đổi được lý tính, hình dạng hay dược tính của chúng. Từ đó sẽ tạo ra các vị thuốc để sử dụng trong việc điều trị, chữa bệnh. 

Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Bào chế Đông dược còn được biết hiểu là có thông qua các loại thảo mộc, thảo dược từ thiên nhiên, con người sẽ sử dụng các phương pháp cơ học và lý

Nói một cách đơn giản hơn thì từ những chất thô sơ như hoa, lá, củ, quả, hạt … qua việc bào chế tức áp dụng các kỹ thuật, phương pháp, quy trình nhất định sẽ tạo ra các bài thuốc để phòng bệnh và chữa bệnh.

Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

qua việc bào chế tức áp dụng các kỹ thuật, phương pháp, quy trình nhất định sẽ tạo ra các bài thuốc để phòng bệnh và chữa bệnh.

Quy trình bào chế Đông dược có vai trò rất quan trọng. Bởi từ yếu tố này sẽ khẳng định hiệu quả từ dược tính của chúng đối với việc trị liệu trên nền tảng Y học cổ truyền. Việc chữa bệnh có thực sự hiệu quả hay không hoàn toàn phụ thuộc vào việc bào chế Đông dược có chất lượng hay là không.

Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Quy trình bào chế Đông dược có vai trò rất quan trọng. Bởi từ yếu tố này sẽ khẳng định hiệu quả từ dược tính của chúng đối với việc trị liệu trên nền tảng Y học cổ truyền

Để có thể bào chế Đông dược cần phải đạt 2 yêu cầu chính sau:

  • Phải bảo đảm phẩm chất dược tính của thuốc, kỹ thuật bào chế phải đúng và đáp ứng các yêu cầu điều trị dựa trên biện chứng luận trị của Đông y
  • Để bào chế ra Đông dược thật tốt, người bào chế ngoài sự hiểu biết vững vàng về dược vật ra thì đòi hỏi họ phải hiểu biết cơ bản về dược lý đông y và còn phải thông thạo đủ các yếu tố kỹ thuật tùy theo từng trạng thái, phẩm chất của vị thuốc đó, từ đó mới xác định rõ được việc sử dụng thuốc như thế nào, kết hợp ra sao mới thực sự hiệu quả.
Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Để bào chế ra Đông dược thật tốt, người bào chế ngoài sự hiểu biết vững vàng về dược vật ra thì đòi hỏi họ phải hiểu biết cơ bản về dược lý đông y

Mục đích của việc bào chế Đông dược 

Images

Việc bào chế Đông dược nhằm những mục đích sau đây:

  • Giúp loại bỏ đi các tạp chất lẫn lộn có trong thành phần dược liệu như: mọt, mốc hay các loại không phải là dược liệu.
  • Giúp bỏ bớt đi các bộ phận không cần thiết của dược liệu. Qua đó làm cho dược tính của nó tinh khiết hơn. 
  • Ngoài ra còn giúp cho dược thảo khi bào chế sẽ dễ thái, bào hơn, hoặc để dễ tán bột, dễ nấu cao và dễ bảo quản tốt hơn.
Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Ngoài ra còn giúp cho dược thảo khi bào chế sẽ dễ thái, bào hơn, hoặc để dễ tán bột, dễ nấu cao và dễ bảo quản tốt hơn.

  • Một số loại thảo dược có dược tính khá mạnh như Bán hạ, Phụ tử hay Ba đậu … Chúng có chứa hàm lượng độc tính khá cao. Nên vì thế qua quy trình chuẩn trong bào chế sẽ giúp loại bỏ đi các thành phần ấy.
  • Bào chế còn giúp thay đổi đi tính năng của vị thuốc, như việc tẩm sao sẽ giúp cho nó dễ tan vào nước, hoặc có thể đồng hóa chúng với khi kết hợp sử dụng với các loại đông dược khác. Hấp thụ cũng dễ hơn.
Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Bào chế còn giúp thay đổi đi tính năng của vị thuốc, như việc tẩm sao sẽ giúp cho nó dễ tan vào nước, hoặc có thể đồng hóa chúng với khi kết hợp sử dụng với các loại đông dược khác.

Quy trình các phương pháp bào chế Đông dược 

Images Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Quy trình bào chế đông dược

Phương pháp dùng lửa

Quy trình dùng lửa (hay hỏa chế) để bào chế Đông dược tức là dùng lửa trực tiếp hoặc gián tiếp để hong, sấy, hoặc đốt làm cho thảo dược khô ráo hơn, xém vàng hoặc thành than tùy theo tính chất của vị thuốc cần sử dụng. 

Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Quy trình dùng lửa (hay hỏa chế) để bào chế Đông dược tức là dùng lửa trực tiếp hoặc gián tiếp để hong, sấy, hoặc đốt làm cho thảo dược khô ráo hơn

  • Nung: Bỏ vị thuốc vào trong lửa đỏ, hoặc có thể nung chúng trong nồi chịu được lửa. Từ đó chúng sẽ bị mất nước và sẽ tăng khả năng hấp thụ tốt hơn.
  • Bào: Bỏ vị thuốc vào trong chảo rồi sao chúng trong chốc lát, đến khi vị thuốc đó xém vàng xung quanh hay nứt nẻ. Điều này sẽ làm giảm tính mãnh liệt của vị thuốc hơn.
  • Lùi: Đem vị thuốc gói trong bọc giấy ướt rồi bỏ vào tro nóng hoặc than. Đợi cho đến khi giấy cháy thì lấy ra. Điều này giúp thu hút một số hoạt chất dầu có trong thuốc, từ đó làm giảm bớt độc tính của vị thuốc đó.
Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Bỏ vị thuốc vào trong chảo rồi sao chúng trong chốc lát, đến khi vị thuốc đó xém vàng xung quanh hay nứt nẻ. Điều này sẽ làm giảm tính mãnh liệt của vị thuốc hơn.

  • Sao: Tức là đem vị thuốc vào nồi hoặc chảo rang lên hoặc sao. Đây là quy trình người ta thường hay dùng để bào chế Đông dược nhất.
  • Sấy khô: Một số loại thảo dược như Cúc hoa, Kim ngân hoa … người ta thường chỉ sấy cho vàng khô để sử dụng.
Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Một số loại thảo dược như Cúc hoa, Kim ngân hoa … người ta thường chỉ sấy cho vàng khô để sử dụng.

Phương pháp dùng nước 

Quy trình dùng nước để bào chế thuốc thường nhằm mục đích làm cho vị thuốc sạch, mềm dễ thái hơn và có thể giảm được độc tính của chúng.

Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Quy trình dùng nước để bào chế thuốc thường nhằm mục đích làm cho vị thuốc sạch, mềm dễ thái hơn và có thể giảm được độc tính của chúng.

  • Rửa: Tức là làm sạch và loại bỏ các tạp chất như đất, bùn.
  • Giặt sạch: Một số loại thảo dược không thể rửa bởi chúng rất dễ nát, hư nên vì thế người ta sử dụng nguồn nước tưới trực tiếp vào thuốc cho trôi tạp chất.
  • Ngâm: Dùng nước nguội hay nước ấm đun sôi để ngâm vị thuốc. Qua thời gian ngâm trong nước, một số vị thuốc sẽ dễ xử lý, bào chế hoặc giảm độc tính.
  • Thuỷ phi: Một số loại thảo dược như Hoạt thạch, Chu sa, Thanh đại thì người ta phải cho thêm nước vào nghiền chung với thuốc để bào chế tán nhỏ mịn chúng và làm thuốc không bị bay đi.
Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Một số loại thảo dược như Hoạt thạch, Chu sa, Thanh đại thì người ta phải cho thêm nước vào nghiền chung với thuốc để bào chế tán nhỏ mịn chúng và làm thuốc không bị bay đi.

Lời kết 

Images

Bài viết trên đây là thông tin khái quát về quy trình để bào chế thuốc Đông dược trong Y học cổ truyền hiện nay vẫn thường được sử dụng. Nếu bạn đang theo đuổi con đường nghiên cứu và học hỏi về lĩnh vực Y học cổ truyền chuyên sâu hơn để có thể định hướng tương lai nghề nghiệp của mình, hãy đăng ký khóa học tại Trường Cao Đẳng Công Nghệ Y - Dược Việt Nam ngay từ bây giờ bạn nhé. 

Quy trình để bào chế ra đông dược được thực hiện như thế nào?

Hãy đăng ký khóa học tại Trường Cao Đẳng Công Nghệ Y - Dược Việt Nam ngay từ bây giờ bạn nhé